PL

ATKK-ZMŁ-I-047

Description

Photocopy of a typescript with the documentary suite for Krzysztof Kieślowski's film "From the City of Łódź" (1969). The film presents an impressionistic portrait of Łódź - a city of textile industry and social and architectural contrasts - shot with cinematography by Janusz Kreczmański, Piotr Kwiatkowski, and Stanisław Niedbalski. Before the film received its final title, work on it proceeded under the working titles "The People of Łódź" and "The City of Łódź". The document is divided into thematic blocks (including "Work". "Customs". "Ciuksza". "Displays"). These blocks describe the planned observational sequences: factory interiors, courtyards and gateways with children and young people, celebrations of the Textile Worker's Day, the defence of the Ciuksza team, sales and fairs, the Sunday "play cooperative" in the park, the speedway stadium, as well as overcrowded apartments and old workers' housing estates. The notes function as a sketch of the film's structure, written as brief descriptions of situations without dialogues. Another version of this document bears the signature ATKK-ZMŁ-I-030.

Date
1967-1968
Type of documentation
A - file documentation
Category
documentary
Series name
From the City of Lodz
Technique
photocopy of the typescript
Language
Polish
Film directing
Krzysztof Kieślowski

Page 1

Krzysztof Kieślowski Warszawa,Wrzeciono f?4a m.ś^ i. Pr a c a W detalach, bliskich planach, bez możliwości zidentyfikowania ogląda-, my pracujące maszyny* Skomplikowane zespoły trybów poruszające się w_jed­ nym rytmie, czółenka wykonujące te same ruchy. Drgające części urządzeń, . koła zamachowe, pasy transmisyjne. Dopiero kiedy pokazujemy szpulki i siat­ ki pulsujących nitek widać, że jesteśmy w fabryce włókienniczej. Maszyny zatrzymuje się, potem druga# Cisza# Gwałtowna, rytmiczna muzyka# Teraz widzimy ludzi-- robotnicy gimnas- . tykują się.. To gimnastyka odprężająca. Przysiady, wznoszenie rami on, skło­ ny tułowia - rzędy kobiet i mężczyzn miedzy nieruchomymi maszynami.Muzyka. Komendy instruktora - i raz i dwa, - i raz i dwa. Wyrzucane w górę, ręce, _ znikające z kadru głowy, przysiady, klaskające dłonie. Instruktor - i raz i dośó. Stopniowo wzmagający się hałas maszyn. Przez nieostre, biegnące we wszystkich kie uknach nitki i drgające czółenka oglądamy twarze kobiet _. przy końcu trzeciej zmiany, nad ranem. Zmęczone twarze, bliskie, statycz- / ne plany,-widoczny na nich upór. Zamykające się oczy, niewidzące, szlachet­ ny upór, zmęczenie ciężką pracą.. Mechaniczne ruchy, nieruchome, bez wy­ razu twarze typowych prządek 35 ~ 40 lat. Twarz kobiety. Twarz kobiety. Twarz. Hałas sięga szczytu: pokazujemy oświetlone od wewnątrz okna pracujących w nocy fabryk. Panoramy po nich. Jazgot trwa. 2. Obyczaje Widziana od dołu studnia podwórza, w górze kwadrat nieba. Panoramujemy w dół, okna, balkony, aż do stojących na podwórzu, zagapionych w kamerę ot dzieci. Portrety. Chlupoczące w butelkach wino na wyładowanym skrzynkami samochodzie# Na­ lepki "WINO", chlupocząca ciecz. Zmęczony facet na ławce parkowej. Niewidzący wzrok. Zdejmowana z wyładowanie samochodu skrzynka z winem. Następna. Dwa 5 wanowle całwfacw w e- CShapTwnr In-

Page 2

-2Dziecko w drzwiach stróżówki. Kopie padającą obok piłkę. Facet próbujący odnaleźć kierunek. Bardzo mu trudnoź Zabawa dzieci na pńwórku, nie bardzo krzykliwa. Dzieci o twarzach, ze zdjęć Dziworskiego. Dziewczynka oparta o mur. Zatroskana twarz doros­ łego człowieka. Patrzymy na to dziecko długo. Przez migające samochody obserwujemy stojących na rogach chłopców. Hic właściwie nie robią. Stoją. Czasami* rzadko zaczepiają.dziewczyny. Palą papierosy. Patrzą. Stoją. Tacy sami chłopcy w bramach. Jazda wzdłóź ulicy Wschodniej,. Kamiennej, Abramowskiego. /może podkoniec sekwencji de­ maskujemy kamerę - reakcje chłopców na nią./ W każdej bramie stoją. In­ ne bramy, tacy sami ludzie. Okna. W oknach-nieruchomo, wpatrzeni poza kamerę ludzie. Młodzi i sta­ rzy, ludzie, którzy coś zmarnowali, czegoś nie zrobili. Twarze spokojne, tęskniące, statyczne. Zniekształcone przez szyby. niektórzy trzymają ręce na podłożonych poduszkach, wyglądają parami i z psami. Patrzymy na nich, bliskie plany, cisza. 3. U r o c z y s to ś ć "Klech żyją-łódzcy włókniarze", "Dzień włókniarza - świętem łódzkiej klasy robotniczej". Rozwijane transparenty. Zawieszane nad Piotrkowską. Kilka razy. Dyrektor zakładów przemawia z mównicy: ..."doceniają pracę.tysięcy pracowników przemysłu włókienniczego""...• Wielka hala fabryczna pełna . ludzi. Robocze ubrania - jest, dzień pracy. Siedzą, stoją, dym z papiero­ sów. To o nich mówi dyrektor - słuchają. Wędrujemy wzdłóź-szeregów, twarze mężczyzn i kobiet. Słyszymy wywoływane nazwiska i® nagrodzonych. Już stoją na podwyższeniu. Skupiamy się na starej robotnicy. Stoi nie­ pewna, nie spodziewała się wyróżnienia. Twarz dekorowanej kobiety. Poważna, skupiona twarz, obok inne, podobne. Moment dekoracji naszej robotnicy, ręce przypinające wstążkę. Ha bluz­ ce tkaczki odznaczenie. Zażenowana spogląda na nie, w dół. Obserwujemy ją słuchany, kiedy dziękuje. Wzruszenie, nieskładne słowa, może łzy. Długie brawa, patrzymy ciągle na bohaterkę dniaŻ Hala pełna ludzi. I znowu ona dziś najważniejsza. 4. C i_u k s z a •_ Tytuł w gazecie, najazd. "Ciuksza znowu zagrożony". I następny:"Radio­ słuchacze i czytelnicy bronią zespołu \».rkszy>o .

Page 3

3 3 _ Staruszka z domu rencistów mówi:•••"ten zespół- towarzyzsy mi od najmłod­ szych lat, dlaczego teraz* kiedy niewiele mi już zostało* zabiera się naj­ milszych towarzyzsy mojego życia." Inna: ..."Mąż kiedy już urn erał,_Jesze cze wtedy kazał włączyó radio, jeszcze wetedy pamiętał.." Młody fryzjer twierdzi* że jak nastawigło^nik, a gra Ciuksza - klientów jest więcej przychodzą posłuchać* przy okazji golenie strzyżenie. Kilku czekających w kolejce mężczyzn, kiwają głowami.Tylko elegancko uczesani faceci ze zdjęć reklamowych pozostają niewzruszeni. 7y Wytwórni odzieży z dzianin robot­ nice urządziły wiec - "żądamy cofnięcia rozwiązania...1 ..."nie pozwolimy.. Pokazujemy opuszczone na chwilę maszyny do robienia ażurek, przyszywa- , nia guzików, odłożone nożyczki, nici. Kobiety krzyczą :"Miech żyje Ciuk­ sza... Brawo Ciuksza ” Ciuksza żyje. W czasie próby uspakaja członków swojej orkiestry, stu­ ka pałeczką. Wznosi ramiona - i już mandoliny grają neapolitański walczyk. i 5* Chęć posiadania Słuchając tej muzyki patrzymy na twarze ludzi przez stojące na wysta­ wach telewizory, motocykle, suknie i welony ślubne, futra, m-ble.Twarze ożywione, dyskutujące wady i zalety wystawionych przedmiotów,.tęsknią­ ce do rzeczy. Twarz. Inna. X Twarz. Coraz bliższe plany, ciaśniejsze. Radiowa muzyczka wśród gwaru ulicy przechodzi w komunikat TOTOLOTKA... z trzema trafieniami - wygrani po ras dwadzieścia trzy złote...." Potem hałaśliwa muzyka. Tłok do naprędce urządzonego stoiska z przecenionymi ubraniami. Kłót­ nie, kobiety ciasno oblegają kilka biurowych stołów, które pełnią tu rolę lady, odgradzają klientów od wyładowanych samochodów. Ułożone na kupie w ciężarówkach ubrania, płaszcze. Kobiety sięgając przez ladę, dotykają materiału. Wielkie afisze "Płaszcze męskie 180 zł, damskie od 130zł" są tłem dla kolejki. Oglądamy mężczyzn przymierzających płaszcze , chłopców. w kurteczkach i kobiety sprawdzające jakość trzyzłotowych pończoc^. Mężczyź­ ni obracają się bezradnie przed żonami* zadowoleni, jeżeli płaszcz jest tylko trochę za duży. Ale jeszcze częściej nikt nic nie pierzy, /napór kolejki z tyłu/ okazja - więc się kupuje często po kilka par pończoch i spodenek gimnastycznych. Ekspedientki podają towar wprost z samochodów. Ochrypła muzyka i reklamy z wielkich głośMków towarzyszą całej sekwen­ cji* Oddalamy się pokazując długość kolejki* tłum. 6. Ni- ed zielne zabawy Cisza. Puste, długie korytarze ulic. Przez daleką przecznicę przejeż­ dża tramwaj* zgrzyt. Miasto wygląda jak zostawione samemu sobie. Piotr­ kowska na której nie mc cikcgo. Jeszcze jeden tramwaje Rzędy zamknię-

Page 4

tyc^ sklepów. Ulice. Otwierajęcjok się okno. Komunikat meteorologiczny:*.....słonecznie, zachmurzeni e niewielkie* .temperatura..," Potem muzyka. Starsi panowie grają w warcaby aa kamiennych szachownicach. Namaszczo­ no ruchy, poważne twarze, wianuszek kibiców. Obserwuejmy zabawy w parku - gonitwy psów, zabawy dzieci i przytulone pa­ ry, zaglądających do wóżka, zachwyconych rodziców. Starszy pan w okularach kręci korbką nieiwelkiej prądnicy. "U mnie każdy może siłę swojego charakteru sprawdzić..." Silny blondyn..trzyma w dłoni dwa wychodzące z prądnicy przewody. Szef kręci mocniej, z ironią i podzi­ wem patrzy na torturowanego. Zachwycone twarze kobiet. Co za mężczyzna!.. ..."sto siedemdziesiąt, sto osiemdziesiąt..." Facet puszcza przewody, już prawie stężał.Szmer podziwu. Big-beat. '.7 parku Poniatowskiego na coniedzielnej imprezie "Uczymy się polskiej piosenki" chałturowy śpiewak i konferansjerzarabiają na Chleb. Na widowni trwają zaloty, sprzedawca poleca, sezamki, któś robi kopcia-z kliszy. Dym, dziewczyny piszczą. Śpiewak przerywa rzewną melodię, grozi przerwaniemimprezy i po chwili nie zmicnając tonu:"... czekam na ciebie, kochana pod mokrymi drzewami..." Dziewczynki przepisują tekst piosenki, para staruszków - gołąbeczków podśpiewuje sobie nieśmiało. Konferansjer x wzywa chętnych do konkursu na wykonawcę. Co niedziela występują ci sami wszycy się znają. Dziewczyna śpiewa - zmienia się publiczność. Stadion - oglądamy tych dla których te zarody to spotkanie towarzyskie.. Czytających gazetę, słuchających tranzystorów, pijanych i tylko trochę zmę­ czonych, sprowadzone tu n: siłę żony. Wyraz ich twarzy nie zmienia się, kiedy ruszające motory zagłuszają melodię. Bieg się kończy. . Przez wąską bramę z trudem wydostaje się tłum ze stadionu. Powoli po­ suwa się naprzód, równomiernie wypełnia cały kadr. 7* Kamienne miasto _ ' Podwórka - studnie.Kamienne korytarze. Okna, ściany,ściany.Blisko przy sobie stojące domy przedwojennych osiedli robotniczych /7idzew,ul.Ogrodowa/ Znowu ciasna, kamienna zabudowa śródmieścia. Telewizor. Spiker mówi:"Nadajęty łódzkie wiadomości dnia..."Od telewizo­ ra panorama na wnętrza przeludnionych mieszkań, /tyły Piotrkowskiej, yóle czańska, Bałuty, Chojny./ Ciasnota możliwa fo pokazania wyłącznie kame­ rą. Spiker /off/.mówi:"...plan wykonali budowniczowie w 100$. Wykorzystano 97,5% siły roboczej i ±00% zgromadzonych materiałów budowlanych.." Wędrówki po kilku takich mieszkaniach.Klatki schodowe bez tynku, zniszczone elewacja • domy Łez cery.Bramy, zakamarki. Spiker:"..Mele toin 1 wysiłku budowla­ nych pochłonęły remonty kapitalne.' Mmo trudności zdołano lednak

Page 5

zaplanowane remonty# a nawet nieznacznie przekroczyć plany? Pisana długopisem karteczka:"Samotny poszukuje pokoju przy rodzinie’, inne* Dziesiątki takich karteczek m - mozaika na ścianach domów przy niek­ tórych przystankach tramwajowych. Takie same kartki na słupach. Wciśnięte w kamienną, zabudowę drewniaki. Tabliczki: "Przeznaczony-do rozbiórki", taer domu - po odjeździe okazuje się, że domu nie ma, została stojąca na słupku tabliczka. Zbudowany między starymi kamiennicami dziesięć!opi^trowic. Robotnice czyszczą zachlapane wapnem okna. Myte okno - widoczne ^§§1? wnętrze pustego jeszcze mieszkania. Odpryskujący z szyby tynk. Myte okno. W szybach poruszanych w takt pracy odbija się słońce, bliki w kamerze. Kilkakrotnie, aż do całkowitego rozjaśnienia ekranu.

1 / 5