EN

ATKK-ZMŁ-I-047

Opis

Kserokopia maszynopisu z suitą dokumentalną do filmu Krzysztofa Kieślowskiego "Z miasta Łodzi" (1969). Film przedstawia impresyjny obraz Łodzi - miasta przemysłu włókienniczego, kontrastów społecznych i architektonicznych - zrealizowany ze zdjęciami Janusza Kreczmańskiego, Piotra Kwiatkowskiego, Stanisława Niedbalskiego. Zanim film nosił ten tytuł, praca nad nim trwała pod roboczymi tytułami "Łodzianie" i "Miasto Łódź". Dokument jest podzielony na bloki tematyczne (m.in. "Praca", "Obyczaje", "Ciuksza", "Wystawy"). Opisują one planowane sekwencje obserwacyjne: wnętrza fabryki, podwórka i bramy z dziećmi i młodzieżą, obchody Święta Włókniarza, obronę zespołu Ciuksza, wyprzedaże i kiermasze, niedzielną "spółdzielnię zabawy" w parku, stadion żużlowy oraz przeludnione mieszkania i stare osiedla robotnicze. Notatki mają charakter szkicu struktury filmu, zapisanego krótkimi opisami sytuacji bez dialogów. Inna wersja tego dokumentu ma sygnaturę ATKK-ZMŁ-I-030.

Data
1967-1968
Rodzaj dokumentacji
A - dokumentacja aktowa
Kategoria
film dokumentalny
Nazwa serii
Z miasta Łodzi
Technika
kserokopia maszynopisu
Język
polski
Reżyseria
Krzysztof Kieślowski

Strona 1

Krzysztof Kieślowski Warszawa,Wrzeciono f?4a m.ś^ i. Pr a c a W detalach, bliskich planach, bez możliwości zidentyfikowania ogląda-, my pracujące maszyny* Skomplikowane zespoły trybów poruszające się w_jed­ nym rytmie, czółenka wykonujące te same ruchy. Drgające części urządzeń, . koła zamachowe, pasy transmisyjne. Dopiero kiedy pokazujemy szpulki i siat­ ki pulsujących nitek widać, że jesteśmy w fabryce włókienniczej. Maszyny zatrzymuje się, potem druga# Cisza# Gwałtowna, rytmiczna muzyka# Teraz widzimy ludzi-- robotnicy gimnas- . tykują się.. To gimnastyka odprężająca. Przysiady, wznoszenie rami on, skło­ ny tułowia - rzędy kobiet i mężczyzn miedzy nieruchomymi maszynami.Muzyka. Komendy instruktora - i raz i dwa, - i raz i dwa. Wyrzucane w górę, ręce, _ znikające z kadru głowy, przysiady, klaskające dłonie. Instruktor - i raz i dośó. Stopniowo wzmagający się hałas maszyn. Przez nieostre, biegnące we wszystkich kie uknach nitki i drgające czółenka oglądamy twarze kobiet _. przy końcu trzeciej zmiany, nad ranem. Zmęczone twarze, bliskie, statycz- / ne plany,-widoczny na nich upór. Zamykające się oczy, niewidzące, szlachet­ ny upór, zmęczenie ciężką pracą.. Mechaniczne ruchy, nieruchome, bez wy­ razu twarze typowych prządek 35 ~ 40 lat. Twarz kobiety. Twarz kobiety. Twarz. Hałas sięga szczytu: pokazujemy oświetlone od wewnątrz okna pracujących w nocy fabryk. Panoramy po nich. Jazgot trwa. 2. Obyczaje Widziana od dołu studnia podwórza, w górze kwadrat nieba. Panoramujemy w dół, okna, balkony, aż do stojących na podwórzu, zagapionych w kamerę ot dzieci. Portrety. Chlupoczące w butelkach wino na wyładowanym skrzynkami samochodzie# Na­ lepki "WINO", chlupocząca ciecz. Zmęczony facet na ławce parkowej. Niewidzący wzrok. Zdejmowana z wyładowanie samochodu skrzynka z winem. Następna. Dwa 5 wanowle całwfacw w e- CShapTwnr In-

Strona 2

-2Dziecko w drzwiach stróżówki. Kopie padającą obok piłkę. Facet próbujący odnaleźć kierunek. Bardzo mu trudnoź Zabawa dzieci na pńwórku, nie bardzo krzykliwa. Dzieci o twarzach, ze zdjęć Dziworskiego. Dziewczynka oparta o mur. Zatroskana twarz doros­ łego człowieka. Patrzymy na to dziecko długo. Przez migające samochody obserwujemy stojących na rogach chłopców. Hic właściwie nie robią. Stoją. Czasami* rzadko zaczepiają.dziewczyny. Palą papierosy. Patrzą. Stoją. Tacy sami chłopcy w bramach. Jazda wzdłóź ulicy Wschodniej,. Kamiennej, Abramowskiego. /może podkoniec sekwencji de­ maskujemy kamerę - reakcje chłopców na nią./ W każdej bramie stoją. In­ ne bramy, tacy sami ludzie. Okna. W oknach-nieruchomo, wpatrzeni poza kamerę ludzie. Młodzi i sta­ rzy, ludzie, którzy coś zmarnowali, czegoś nie zrobili. Twarze spokojne, tęskniące, statyczne. Zniekształcone przez szyby. niektórzy trzymają ręce na podłożonych poduszkach, wyglądają parami i z psami. Patrzymy na nich, bliskie plany, cisza. 3. U r o c z y s to ś ć "Klech żyją-łódzcy włókniarze", "Dzień włókniarza - świętem łódzkiej klasy robotniczej". Rozwijane transparenty. Zawieszane nad Piotrkowską. Kilka razy. Dyrektor zakładów przemawia z mównicy: ..."doceniają pracę.tysięcy pracowników przemysłu włókienniczego""...• Wielka hala fabryczna pełna . ludzi. Robocze ubrania - jest, dzień pracy. Siedzą, stoją, dym z papiero­ sów. To o nich mówi dyrektor - słuchają. Wędrujemy wzdłóź-szeregów, twarze mężczyzn i kobiet. Słyszymy wywoływane nazwiska i® nagrodzonych. Już stoją na podwyższeniu. Skupiamy się na starej robotnicy. Stoi nie­ pewna, nie spodziewała się wyróżnienia. Twarz dekorowanej kobiety. Poważna, skupiona twarz, obok inne, podobne. Moment dekoracji naszej robotnicy, ręce przypinające wstążkę. Ha bluz­ ce tkaczki odznaczenie. Zażenowana spogląda na nie, w dół. Obserwujemy ją słuchany, kiedy dziękuje. Wzruszenie, nieskładne słowa, może łzy. Długie brawa, patrzymy ciągle na bohaterkę dniaŻ Hala pełna ludzi. I znowu ona dziś najważniejsza. 4. C i_u k s z a •_ Tytuł w gazecie, najazd. "Ciuksza znowu zagrożony". I następny:"Radio­ słuchacze i czytelnicy bronią zespołu \».rkszy>o .

Strona 3

3 3 _ Staruszka z domu rencistów mówi:•••"ten zespół- towarzyzsy mi od najmłod­ szych lat, dlaczego teraz* kiedy niewiele mi już zostało* zabiera się naj­ milszych towarzyzsy mojego życia." Inna: ..."Mąż kiedy już urn erał,_Jesze cze wtedy kazał włączyó radio, jeszcze wetedy pamiętał.." Młody fryzjer twierdzi* że jak nastawigło^nik, a gra Ciuksza - klientów jest więcej przychodzą posłuchać* przy okazji golenie strzyżenie. Kilku czekających w kolejce mężczyzn, kiwają głowami.Tylko elegancko uczesani faceci ze zdjęć reklamowych pozostają niewzruszeni. 7y Wytwórni odzieży z dzianin robot­ nice urządziły wiec - "żądamy cofnięcia rozwiązania...1 ..."nie pozwolimy.. Pokazujemy opuszczone na chwilę maszyny do robienia ażurek, przyszywa- , nia guzików, odłożone nożyczki, nici. Kobiety krzyczą :"Miech żyje Ciuk­ sza... Brawo Ciuksza ” Ciuksza żyje. W czasie próby uspakaja członków swojej orkiestry, stu­ ka pałeczką. Wznosi ramiona - i już mandoliny grają neapolitański walczyk. i 5* Chęć posiadania Słuchając tej muzyki patrzymy na twarze ludzi przez stojące na wysta­ wach telewizory, motocykle, suknie i welony ślubne, futra, m-ble.Twarze ożywione, dyskutujące wady i zalety wystawionych przedmiotów,.tęsknią­ ce do rzeczy. Twarz. Inna. X Twarz. Coraz bliższe plany, ciaśniejsze. Radiowa muzyczka wśród gwaru ulicy przechodzi w komunikat TOTOLOTKA... z trzema trafieniami - wygrani po ras dwadzieścia trzy złote...." Potem hałaśliwa muzyka. Tłok do naprędce urządzonego stoiska z przecenionymi ubraniami. Kłót­ nie, kobiety ciasno oblegają kilka biurowych stołów, które pełnią tu rolę lady, odgradzają klientów od wyładowanych samochodów. Ułożone na kupie w ciężarówkach ubrania, płaszcze. Kobiety sięgając przez ladę, dotykają materiału. Wielkie afisze "Płaszcze męskie 180 zł, damskie od 130zł" są tłem dla kolejki. Oglądamy mężczyzn przymierzających płaszcze , chłopców. w kurteczkach i kobiety sprawdzające jakość trzyzłotowych pończoc^. Mężczyź­ ni obracają się bezradnie przed żonami* zadowoleni, jeżeli płaszcz jest tylko trochę za duży. Ale jeszcze częściej nikt nic nie pierzy, /napór kolejki z tyłu/ okazja - więc się kupuje często po kilka par pończoch i spodenek gimnastycznych. Ekspedientki podają towar wprost z samochodów. Ochrypła muzyka i reklamy z wielkich głośMków towarzyszą całej sekwen­ cji* Oddalamy się pokazując długość kolejki* tłum. 6. Ni- ed zielne zabawy Cisza. Puste, długie korytarze ulic. Przez daleką przecznicę przejeż­ dża tramwaj* zgrzyt. Miasto wygląda jak zostawione samemu sobie. Piotr­ kowska na której nie mc cikcgo. Jeszcze jeden tramwaje Rzędy zamknię-

Strona 4

tyc^ sklepów. Ulice. Otwierajęcjok się okno. Komunikat meteorologiczny:*.....słonecznie, zachmurzeni e niewielkie* .temperatura..," Potem muzyka. Starsi panowie grają w warcaby aa kamiennych szachownicach. Namaszczo­ no ruchy, poważne twarze, wianuszek kibiców. Obserwuejmy zabawy w parku - gonitwy psów, zabawy dzieci i przytulone pa­ ry, zaglądających do wóżka, zachwyconych rodziców. Starszy pan w okularach kręci korbką nieiwelkiej prądnicy. "U mnie każdy może siłę swojego charakteru sprawdzić..." Silny blondyn..trzyma w dłoni dwa wychodzące z prądnicy przewody. Szef kręci mocniej, z ironią i podzi­ wem patrzy na torturowanego. Zachwycone twarze kobiet. Co za mężczyzna!.. ..."sto siedemdziesiąt, sto osiemdziesiąt..." Facet puszcza przewody, już prawie stężał.Szmer podziwu. Big-beat. '.7 parku Poniatowskiego na coniedzielnej imprezie "Uczymy się polskiej piosenki" chałturowy śpiewak i konferansjerzarabiają na Chleb. Na widowni trwają zaloty, sprzedawca poleca, sezamki, któś robi kopcia-z kliszy. Dym, dziewczyny piszczą. Śpiewak przerywa rzewną melodię, grozi przerwaniemimprezy i po chwili nie zmicnając tonu:"... czekam na ciebie, kochana pod mokrymi drzewami..." Dziewczynki przepisują tekst piosenki, para staruszków - gołąbeczków podśpiewuje sobie nieśmiało. Konferansjer x wzywa chętnych do konkursu na wykonawcę. Co niedziela występują ci sami wszycy się znają. Dziewczyna śpiewa - zmienia się publiczność. Stadion - oglądamy tych dla których te zarody to spotkanie towarzyskie.. Czytających gazetę, słuchających tranzystorów, pijanych i tylko trochę zmę­ czonych, sprowadzone tu n: siłę żony. Wyraz ich twarzy nie zmienia się, kiedy ruszające motory zagłuszają melodię. Bieg się kończy. . Przez wąską bramę z trudem wydostaje się tłum ze stadionu. Powoli po­ suwa się naprzód, równomiernie wypełnia cały kadr. 7* Kamienne miasto _ ' Podwórka - studnie.Kamienne korytarze. Okna, ściany,ściany.Blisko przy sobie stojące domy przedwojennych osiedli robotniczych /7idzew,ul.Ogrodowa/ Znowu ciasna, kamienna zabudowa śródmieścia. Telewizor. Spiker mówi:"Nadajęty łódzkie wiadomości dnia..."Od telewizo­ ra panorama na wnętrza przeludnionych mieszkań, /tyły Piotrkowskiej, yóle czańska, Bałuty, Chojny./ Ciasnota możliwa fo pokazania wyłącznie kame­ rą. Spiker /off/.mówi:"...plan wykonali budowniczowie w 100$. Wykorzystano 97,5% siły roboczej i ±00% zgromadzonych materiałów budowlanych.." Wędrówki po kilku takich mieszkaniach.Klatki schodowe bez tynku, zniszczone elewacja • domy Łez cery.Bramy, zakamarki. Spiker:"..Mele toin 1 wysiłku budowla­ nych pochłonęły remonty kapitalne.' Mmo trudności zdołano lednak

Strona 5

zaplanowane remonty# a nawet nieznacznie przekroczyć plany? Pisana długopisem karteczka:"Samotny poszukuje pokoju przy rodzinie’, inne* Dziesiątki takich karteczek m - mozaika na ścianach domów przy niek­ tórych przystankach tramwajowych. Takie same kartki na słupach. Wciśnięte w kamienną, zabudowę drewniaki. Tabliczki: "Przeznaczony-do rozbiórki", taer domu - po odjeździe okazuje się, że domu nie ma, została stojąca na słupku tabliczka. Zbudowany między starymi kamiennicami dziesięć!opi^trowic. Robotnice czyszczą zachlapane wapnem okna. Myte okno - widoczne ^§§1? wnętrze pustego jeszcze mieszkania. Odpryskujący z szyby tynk. Myte okno. W szybach poruszanych w takt pracy odbija się słońce, bliki w kamerze. Kilkakrotnie, aż do całkowitego rozjaśnienia ekranu.

1 / 5