EN

ATKK-ZMŁ-I-037

Opis

Maszynopis ze scenariuszem do filmu Krzysztofa Kieślowskiego "Z miasta Łodzi" (1969). Film przedstawia impresyjny obraz Łodzi - miasta przemysłu włókienniczego, kontrastów społecznych i architektonicznych - zrealizowany ze zdjęciami Janusza Kreczmańskiego, Piotra Kwiatkowskiego, Stanisława Niedbalskiego. Zanim film nosił ten tytuł, praca nad nim trwała pod roboczymi tytułami "Łodzianie" i "Miasto Łódź". Dokument jest podzielony na ponumerowane bloki tematyczne - m.in. "Praca", "Uroczystość", "Obyczaje", "Ciuksza", "Chęć posiadania", "Niedzielne zabawy", "Kamienne miasto". Opis dotyczy różnych scen z życia miasta przemysłowego: ciężkiej pracy w fabryce, święta włókniarzy, codziennych rozrywek i nałogów, zabaw dzieci, niedzielnych spacerów i miejskich imprez. Zestawia obrazy pracy, konsumpcji i rozrywki z problemami mieszkaniowymi oraz przeludnioną, starą zabudową, domkniętą symbolem nowego bloku. Inna wersja tego dokumentu ma sygnaturę ATKK-ZMŁ-I-036.

Rodzaj dokumentacji
A - dokumentacja aktowa
Kategoria
film dokumentalny
Nazwa serii
Z miasta Łodzi
Technika
maszynopis
Język
polski
Reżyseria
Krzysztof Kieślowski

Strona 1

Krzysztof Ki a 31owski w-wu, ul, ,k2 3ciono 54a w.69 - suita dokumentalna £OD Z I I scenariusz filmu dokumentalnego 600 m. 1. P rac a 7 detalach, bliskich planach, bez możliwości zidentyfikowania oglądamy, pracujące maszyny. Skomplikowane zespoły’ trybów poruszające się w jednym rytmie, czółenka, wykonujące te same ruchy. Drgaj <ące części urządzeń, koła zamachowe, pasy transmisyjne. Dopiero kiedy pokazujemy szpulki i siatki pulsujących ni­ tek widać, że jesteśmy w fabryce włókienniczej. Maszyna zatrzymuje się. Potem druga. Cisza. Gwałtowna, rytmiczna muzyka. Teraz widzimy ludzi - robotnicy gimnastykują się. To gimnastyka odprężająca. Przysiady, 'wznoszenie ramion, skłony tułowia - rzędy kobiet i mężczyzn między nieruchomymi maszynami. Muzyka. Komendy in­ struktora -i raz, i dwa - i raz, i dwa. Wyrzucane w górę ramissa ręce, znika­ jące z kadru głowy, przysiady, klaskające dłonie. Instruktor -i raz, i dość. Stopniowo wzmagający się hałas maszyn, przez nieostre, biegnące we wszysuk kich kierunkach nitki i drgające czółenka oglądamy twarze kobiet przy końcu trzeciej zmiany, nad ranem. Zmęczone twarze, bliskie, statyczne plany. Zamyka­ jące się, niewidzące oczy. Mechaniczne ruchy, nieruchome, bez wyrazu twarze typowych^ prządek 35-40 lat. Twarz kobiety. Twarz kobiety. TWgLX*Z a Hałas sięga szyzytu: pokazujemy oświetlone od wewnątrz okna pracujących w nocy fabryk. Panoramy po nich. Jazgot trwa.

Strona 2

2. 2. Uroczysto 3 ó "Miech żyją łódzcy włókniarze", "Dzieci włókniarza - świętem łódzk-.ej klasy robotniczej!' Rozwijane transparenty* Zawieszane nad Piotrkowską, Kilka razy, Dyrektor zakładów (Marchlewskiego) przemawia z mównicy:..."doceniają pracę tysięcy pracowników przemysłu włókienniczego!1.. Wielka hala fabryczna pełna ludzi. Robocze ubrania - jest dzień pracy. Siedzą, stoją, dym z papierosów. To o nich mówi dyrektor - słuchają. 'Wędrujemy wzdłóż szeregów-, twarze mężczyzi i kobiet. Słyszymy wywoływane nazwiska nagrodzonych(dekorowanych). i Już stoją na podwyższeniu. Skupiamy się na starszej robotnicy. Stoi niepe^ na , nie spodziewała, się wyróżnienia. , Odwijająca się bela materiału, ręce ekśpednienta odmierzają potrzebną ilość wełny. Twarz dekorowane jx kobiety(fabryka) Odcinany nożycami kupon tkaniny. Poważna skupiona twarz, obok inne, podobne(fabryka) Pakowane płótno Jółoda dziewczyna ogłada materiał, przymierza, czy do twarzy jej w tym kolorze. Qkssxwuj®Kiy Wracamy do fabryki. lUrkiFąrreow&c^ ha bluzce tkaczki odznacze­ nie. Zażenowana spogląda na nie, w dół. Obserwujemy ją, słuchamy, kiedy dzię­ kuj e .Wzruszenie, nieskładne słowa, może łzy. Długie brawa, patrzymy ciągle na bohaterkę dnia. 5. Obyć zaj e Brawa jeszcze trwają. Widziana od dołu studnia podwórza - w górze kwadrat nieba. Panoramujemy w dół, oknu,balkony aż do stojących na podwórzu, zaga­ pionych w kamerę dzieci. Brawa milkną. Chlupoczące w butelkach wino na wyładowanym skrzynkami samochodzie. Nalep­ ki "wniO", chlupocząca ciesz. Straszliwie zmęczony facet na ławce parkowej, hiewidzący wzrok.Zwisająca ręka Zdejmowana z wyładowanego samochodu skrzynka z winem. Kastępna. ^^ Panowie całujący się wylewnie. (obserwacja)

Strona 3

WyłŁ^dowywane z samochodu skrzynki, Plecy uginające się pod ciężarem. Z trudem trzymający się na nogach mężczyzna usiłuje wydobyć cos z kieszeni. Dziecko w drzwiach stróżówki. Kopie padającą obok pilicę. Kacet próbujący odnaleźć kierunek. Bardzo mu trudno, (obserwacja) Zabawa dzieci na podwórku, nie bardzo krzykliwa. Dzieci o twarzach ze zdjęć Dziworskiego. Mężczyzna leżący przy budce "Ruchu". Oglądamy go przez nogi przechodni. Dziecko oparte o mur. Zatroskana twarz dorosłego człowieka. Patrzymy na to dziecko długo. Przez migające samochody obserwujemy stojących na rogach chłopców. Nic właś ciwie nie robią. Stoją. Czasami, rzadko, zaczepiają dziewczyny. Palą papiero­ sy, Stoją. Patrzą. Tacy sami chłopcy w bramach. Jazda wzdłóż ulicy Wschodniej, Kamiennej, Abramowakiego, (może pod koniec sekwencji demaskujemy kamerę — re­ akcje chłopców na nią?) W każdej bramie chłopcy. Inne bramy, tacy sami ludzie. Okna. W oknach nieruchomo, wpatrzeni poza kamerę ludzie. Młodzi i starzy, ludzie, którzy coś zmarnowali, którzy czegoś nie zrobili. Twarze spokojne, tęs kniące, statyczne. Zniekształcone przez szyby. Niektórzy trzymają ręce na pod­ łożonych poduszkach, wyglądają parami i z psami. Patrzymy na nich , bliskie plany, cisza. Twarze pogodzone. Czy pogodzone? 4, Ciuks za Tytuł w gazecie, na,jazd. "Ciuksza znowu zagrożony". I następny : "Radiosłu­ chacze i czytelnicy bronią zespołu GiukszyL* Staruszka z domu rencistów mówi:",, ten zespół towarzyszy mi od najmłodsze szych lat, dlaczego teraz, kiedy niewiele mi już zostałao, zabiera się najmil­ szych towarzyszy mojego życia..." inna: "...Mąż kiedy już umierał, jeszcze wte dy kazał włączyć radio na Giukszę, jeszcze wtedy pamiętał.." Młody fryzjer twierdzi, że jak nastawi głośnik, a gra Ciuksza - klientów jest więcej — przy­ chodzą posłuchać, przy okazji golenie, strzyżenie, Kilku czekających w colejce mężczyzn, kiwają głowami. Tylko elegancko uczesani faceci ze zajęć teklamo- wycb pozostają niewzruszeni,Pryzjer nie każdy się zna na muzyce poważnej,

Strona 4

Ciukszę rozumie każdy..." W wytwórni odzieży z dzianin robotnice urządziły wiec - "Żądamy cofnięcia rozwiązania..." ..."Sie pozwlimy..." Pokazujemy opuszozone na chwilę maszyny do robienia dziurek, przyszywania guzików, odło­ żone nożyczki, nici. Kobiety krzyczą "Miech żyje Ciuksza", "Brawo Ciuksza... Ciuksza żyje. W czasie próby uspakaja członków swojej orkiestry, stuka pa łeczką. Wznosi ramiona - i już mandoliny grają neapolitański walczyk. 5. 6 h ę ć posiadania..... Słuchając tej muzyki patrzymy na twarze ludzi przez stojące na wystawach telewizory, motocykle, suknie i welony ślubne, nx futra, meble. Twarze oźy- wione, dyskutujące wady i zalety oglądanych przedmiotów, xajocx tęskniące do rzeczy. Twarz. Inna. Twarz. Coraz bliższe plany, ciaśniejsze. Radiowa muzyczka przechodzi w komuni­ kat TOTOLOTKU. Z gwaru i szumu ulicy dochodzą nas szczęśliwe cyfry..."jedna ■wygrana z sześcioma trafieniami — milion złotych... pięćdziesiąt z pięcioma oraiienismi i., i sieo.em tysięcy z trzema trafieniami — wygrane po dwadzieś­ cia trzy złote..." Potem hałaśliwa x®kŁa®sk muzyka. Tłok do urządzonego naprędnce stoiska z przecenionymi ubraniami. Wielkie afisze "Pończochy po trzy złote" "płaszcze męskie - 130 złotych, damskie od 130 zł." są tłem dla kolejki. Oglądamy mężczyzn przymierzających płaszcze, całopców w kurteczkach i kobiety sprawdzające jakość trzyzłotowych pończoch. Mężczyźni obracają się bezradnie przed żonami. Ekspedientki podają towar w wprost z samochodu. Ochrypła muzyka i reklamy z wielkich głośników towarzyszą całej sekwencji. Oddalamy się, pokazując długość kolejki, tłum. Ciasno przy sobie ułożone zardzewiałe śrubki, muterki, sprężyny. Bliskie plany tych rzeczy porozkładanych na gazetach. Twarze sprzedawców z bazaru stare, rakturą podobne do sprzedawanych przedmiotów. Leszcz rze. kże stoiska matsm^wtet^^ bie. Handlarze nie rozmawiają ze sobą, i gdzie sprzedaje się psy i gołę- tłum przewala się nad nimi •— p^&wio nikt nie kupuje. Gwar +m_ . J tar®owitka. Kłótnia "-ile to? - złotówkę za drogo - taniej nie będzie."

Strona 5

Biały "Mercedes", "Volvo". Sportom "Biat". po odskoku widać, że to wycię­ te reklamy z zagranicznych pism, przypięte do drewnianej budy. Targ samocho­ dów. "Warszawy", wysłużone "Ople" i "Dekawki" - to już nie zdjęcia. pojedynczo, chłopcy w grupach oglądają zgromadzone samochody. Kolejka przy zdjęciach. Chł< pak sprzedaj e po dwadzieścia złotych luksusu owe samochody, "Volkswagen ", &ł błyszczący "Jaguar". 6. Niedzielne zabawy Cisza. Puste, długie korytarze ulic. Przez daleką przecznicę przejeżdża tramwaj, zgrzyt. Ilasto wygląda jak zostawione samemu sobie, piotrkowska, na której nie m ni :ogo. Jeszcze jeden tramwaj. Rzędy zamkniętych sklepów. U- lice. Otwierające się okno. Komunikat meteorologiczny; "...słonecznie, zachmurzenie niewielkie..temperatura..." Potem muzyka. Starsi panowie grają w warcaby na kamiennych szachownicach. Namaszczone ruchy, poważne twarze, wianuszek kibiców. Obserwujemy zabawy w jqs parku - gonitwę psów, zabawy dzieci i przytulone pary, zaglądających do wózka, zachwyconych rodziców. Starszy pan w okularach krąci korbą niewielkiej prądnicy. "U ^le każdy może siłę swojego harakteru sprawdzić..." Silny blondyn trzyma w dłoni dwa wychodzą Gs 2 prądnicy przewody. Szef kręci mocniej, z ironią i podziwem patrzy na toni tarowanego. Zachwycoen twarze kobiet. Co za mężczyzna! .."sto siedemdziesiąt ..sto osiemdziesiąt..." Pacet ruszczą przewody, juz prawie stężał. Szmer po- d 2i i wu. • j-g-bea ., 7 parku Ponietowskiego na coniedzielnej imprezie "Uczymy się. pol­ skiej piosenki" chałturowy śpiewak i konferansjer zarabiają na Chleb. Na wi­ downi trwają zaloty, sprzedawca poleca sezamki, ktoś robo kopcia z kliszy. Dym, dziewczyny piszczą. Śpiewak przerywa rzewną melodię, grozi zamknięciem, imprezy i po chwili nie zmieniając tonu;"...czekam na ciebie kochana pod mokrym drzewami...” Dzi-ewozynki przepisują tekst piosenki, para staruszkęw-gołą. beozków podśpiewuje sobie nieśmiało. Konferansjer używa setnych do konkursu

Strona 6

na. wykonawcę. Go niedżela występują ci sami - wszy^scy się znają. Dziewczyna śpiewa !,0 mnie się nie martw”. Piosenka trwa — zmienia się publiczność. Stadion — oglądamy tych, dla któ­ rych. te zawody to spotkanie towarzyskie. Czytających gazeta? słuchających cran zystorów, pijanych i tylko trochę zmęczonych, sprowadzone tu na siłę zony, Jy- raz ich twarzy nie zmienia się, kiedy ruszające motory zagłuszają melodię. Bieg się kończy. X Przez wąską bramę z trudem wydostaje się tłum ze stadionu, powoli posuwa się naprzód, równomiernie wypełnia cały kadr. 7. K a mień n e miasto Podwórka - studnie. Kamienne korytarze. Okna, ściany, ściany. Blisko przy sobie stojące domy przedwojennych osiedli robotniczych ('Widzew, ul .Ogrodowa) Znowu ciasna, kamienna zabudowa śródmieścia. Telewizor. Spiker mówi:"Padajemy łódzkie wiadomości dnia...” Od tego ob­ razu panorama na wnętrza zaludnionych i nędznych mieszkań, (tyły piotrkowskie' Wólczańska, Bałuty, Chojny) Ciasnota możliwa do pokazania wyłączane karierą. Spiker (w dźwięku)mówi: "...plan wykonali budowniczowie w 100,5 ^, Wykorzystać 97 X siły roboczej i 100 ^ zgromadzonych .materiałów budowlanych...11 Wędrówki po kilku takich mieszkaniach. Klatki schodowe bez tynku, zniszczone elewacje, doym bez cery, Bramy'- , zakamarki. Spiker; "Wiele trudu i wysiłku budowlanych pochłonęły remonty kapitalne. Mimo trudności zdołano jednak wykonać zaplano­ wane remonty, a nawet nieznacznie przekroczyć plany." Pisana długopisem karteczka: "Samotny poszukuje pokoju przy rodzinie", inne. Dziesiątki takich karteczek - mozaika na ścianach domów przy niektórych przystankach tramwajowych. Takie same kartki na słupach. Wciśnięte w kamienną zabudowę drewniaki. Tabliczki - "przeznaczony do ro bierki". numer domu - po odjeździe okazuje się, że domu nie ma , została sto­ jąca na słupku tabliczka. 'Zbudowany między starymi kamiennicami dziesięciopiętrowiec

Strona 7

czyszczą zacklapano wapnem okna. Myte okno - widoczny jasne wnętrze pustego jeszcze mieszkania. Odpryskający z szyby tynk. Myte okno. ■^ ozjbw,c.ij poruszanych takt pracy odbija się. słońce* bliki w kamerze. Kilkakrotnie, aż do całkowitego rozjaśnię ia, ekranu. I

1 / 7